Mater Dolorosa

Het is bijna Pasen, de tijd van dat oeroude verhaal over lijden en opstaan, dood en leven, verdriet en hoop.
De afgelopen maanden leerde ik een moeder kennen die haar zoon verloor door zelfdoding. In haar intense verdriet om zijn dood doet ze me denken aan de moeder uit dit oude verhaal: aan de Mater Dolorosa, de Bedroefde Moeder, die weent om haar zoon aan de voet van het kruis. Eerder, zo gaat het verhaal, verbeet zij haar tranen nog, om haar zoon op zijn zware kruisweg niet met haar verdriet te belasten.

Zowel in het verbijten als in het de ander niet willen belasten doet deze moeder me aan de Mater Dolorosa denken. Ze werkt zo hard tegen de stroom in. Ze sjouwt symbolisch met zandzakken op haar rug, bang voor het moment waarop haar dijken zullen breken. Ze heeft allerlei bypasses aangebracht rond haar diepbedroefde hart. Omleidingen, uit lijfsbehoud, die haar tijdelijk in staat stellen om de pijn van het verlies heen te leven. Zo is er bijvoorbeeld de omleiding van haar werk. Of die van een reis naar ver en lang van hier. Of die van lichtpuntjes op haar weg. Of van zorg en aandacht voor anderen. Al dat werk leidt haar weg uit haar verwonde binnenste. Dat is goed, en dat is nodig. Tegelijkertijd put het haar zichtbaar uit.

Zij zelf kwam met het beeld van een brandslang met een knik erin. Die knik blokkeert de krachtige stroom van het water, er komt niks meer doorheen. Ze durft daar niets aan te doen, doodsbenauwd als ze is voor de druk daarachter, voor de verwoestende kracht van de stroom van het water die haar en hele bestaan omver zal spoelen.

Toch vindt ze gaandeweg de moed om de slang zo nu en dan behoedzaam op te pakken. Daarmee geeft ze de knik net dat beetje speling waardoor er een kleine opening ontstaat waarlangs haar tranen weg kunnen stromen. Voorzichtig geeft ze ze meer en meer ruimte, totdat de knik in de slang uiteindelijk verdwijnt. En zie: ze is er nog, het water spoelt haar niet omver.

Verdriet is – daarom vind ik dit beeld zo mooi – als water: geen mens houdt het tegen, het zoekt en vindt altijd wel een weg.
En het is geduldig, het laat zich niet blijvend verbijten. Het wacht net zo lang tot het komen mag, want het weet van zichzelf dat het geen kwade bedoelingen heeft.
Integendeel: verdriet om verlies kan de pijn juist verlichten. Onze tranen voorkomen dat we erin verharden of verbitteren. Ze houden ons vloeibaar.
Zacht en kwetsbaar, als een Mater Dolorosa.

Wil je reageren? Dat kan via contact.