Levensbrug

Een van mijn lievelingsboekjes is Nog vele jaren, de symboliek van elk levensjaar van Hans Korteweg. Sinds mijn allereerste kennismaking ermee, ik was 33, sla ik het trouw elke verjaardag open en lees ik de symboliek van mijn volgende levensjaar. Inmiddels doe ik dat al bijna een kwart eeuw, wat goed te zien is aan het boekje: het oogt oud en beduimeld. Toch zou ik het voor geen goud willen inruilen voor een fris en blinkend exemplaar.

Erica Duvekot maakte prachtige potloodtekeningen bij de teksten. Bijvoorbeeld de brug op het omslag: in één oogopslag toont die je de weg van de mens als een kringloop, vergelijkbaar met de vier seizoenen. We komen de brug op (lente), we groeien, bloeien en blinken (zomer), om daarna te verzinken (herfst) en uiteindelijk te vergaan (winter). De twee uiteinden van de brug komen sterk overeen, zij het vanuit verschillend perspectief: we starten even kwetsbaar en afhankelijk als we meestal zullen eindigen. En als het meezit blaken we daartussenin van gezonde autonomie.
Ik hou van die natuurlijke vanzelfsprekendheid, van zo’n oerdynamiek. En ik begrijp dan ook niet goed waarom een deel ervan – de ouderdom – steeds vaker lijkt te worden ‘afgewaardeerd’ als iets wat een mens eigenlijk niet zou moeten willen. Het is of je de winter uit de kringloop wilt doen verdwijnen.
Hoe zou Erica’s levensbrug eruitzien als je het laatste stukje schrapt? Dan hangt de brug op driekwart in het luchtledige, dan moet je opeens springen om de overkant te bereiken. De vloeiende beweging is eruit.

Begrijp me goed: ik wil hiermee niet zeggen dat een mens de brug altijd tot het bittere eind moet aflopen. Wie lijdt aan een ziekte, fysiek of mentaal, hoeft het leven niet koste wat kost ‘uit te leven’, en kan gelukkig vragen om euthanasie.

Wat mij vooral zorgen baart is de ouderdom, die – zeker als die met gebreken komt (of dreigt te komen) – meer en meer als een ‘probleem’ wordt ervaren, als een vorm van ‘lijden’, bang als we zijn onze autonomie te verliezen.
Waarom zouden we ‘lijden’ onder iets wat toch vooral een natuurlijk kringloopgegeven is?

Wil je reageren? Dat kan via contact.