Met twee maten meten

Mijn zus besloot in 2009 te stoppen met leven. Ze vond het genoeg, dat leven, of in elk geval het lijden aan depressies dat ermee gepaard ging. Met voldoende opgespaarde pillen maakte ze er zelfstandig een eind aan. Sinds mensenheugenis noemen zo’n zelfgekozen levenseinde zelfmoord. Of – dat klinkt wetenschappelijker en daardoor wat afstandelijker – suïcide. Of – dat klinkt minder oordelend en daardoor minder hard – zelfdoding. Maar welke naam je er ook aan geeft, het is en blijft – zelfs vandaag de dag – nog altijd een manier van doodgaan die in het taboehoekje zit. Achterblijvers weten daarover mee te praten. Wie openlijk de toedracht van deze dood noemt, stuit bij de omgeving vaak op schrik, afschuw en ontzetting.

Tegelijkertijd kent onze samenleving een snel groeiend aantal ‘gezonde’ mensen – mensen dus die lichamelijk of geestelijk niets terminaals mankeren – die het eigen leven als ‘klaar’ of ‘voltooid’ beschouwen. Net als mijn zus vinden ze het genoeg, om wat voor persoonlijke reden dan ook, en zij willen zélf over het moment van sterven kunnen beslissen. Dat wil zeggen: via een verruiming van de wet willen zij voortaan ook in aanmerking kunnen komen voor een zachte dood in de vorm van euthanasie. Refererend aan hun autonomie en zelfbeschikking pleit men voor wettelijk toegestane hulp door een dokter, die hun het juiste dodelijke drankje of spuitje verschaft als het moment daar is. Bijkomend voordeel: dit zelfgekozen moment waarop het ‘genoeg’ is lijkt dankzij de wet en de hulp meer op ‘euthanasie’. Dat is prettig, want anders dan zelfdoding wordt die vorm van doodgaan inmiddels wél breed geaccepteerd in onze samenleving.

Hier schuurt het voor mij – achterblijver van een zelfdoding – soms toch een beetje. Met de beste wil van de wereld kan ik maar geen wezenlijk verschil zien tussen het ‘genoeg’ van mijn zusje en dat van deze even zelf beschikkende groep. Maar in onze reactie erop en in het maatschappelijke debat erover is het net of er opeens met twee maten wordt gemeten. Het ene ‘genoeg’ is omgeven met taboe, het andere mag op ons begrip en onze instemming rekenen.
Het is denk ik om die reden dat de kop boven het essay van Annemarieke van der Woude in Trouw me vanmorgen ineens zo aansprak: ‘Noem die euthanasie liever zelfdoding’.

Wil je reageren? Dat kan via contact.