Zin weven

Lange tijd werd rouwen beschreven in termen van fasen die je moest doorlopen, of van taken die je moest uitvoeren om tot heling te komen. Beide lijken nu te worden ingehaald door een nieuwe manier om naar het rouwen te kijken, namelijk als een ‘duaal proces’: wie rouwt is afwisselend gericht op het verlies en het herstel, beweegt zich al rouwende heen en weer tussen die twee.

Zo’n duaal proces sluit naadloos aan bij de ervaring van wat een abrupt en schokkend verlies veelal doet met een mens. Nabestaanden verwoorden die ervaring vaak in termen van gebrokenheid: het eigen bestaan viel op dat moment uiteen in een voor en een na, in een leven met en een leven zonder, in wat was en wat komt. De doorgaande lijn is verbroken. De rouwende bevindt zich in de ruimte tussen die twee, kijkt ontzet en verbijsterd terug én vooruit, en beweegt zich daartussen. In die heen en weer gaande beweging wordt op eigen wijze gewerkt aan het weer bijeenbrengen van de twee helften. Ik vind dat een mooi en herkenbaar beeld.

Op ons dressoir ligt al jaren een gebroken steen: van buiten oogt hij niet zo bijzonder (glad en bruin), maar van binnen fonkelt het kristal je tegemoet. Tegenwoordig staat deze steen voor mij symbool voor wat ik heb ervaren in mijn rouw om Judiths dood. Als ik de twee helften bijeenbreng vormen ze samen een passend geheel, al blijft de breuklijn natuurlijk wel zichtbaar. Bovendien zie je als je de twee helften samenbrengt dat er een klein stukje weg is. Blijvend verloren, zoekgeraakt, weg. Eeuwig zonde. Tegelijkertijd maakt juist dat ontbrekende stukje dat je nu wel naar binnen kunt kijken, en voorbij die gladde, bruine buitenkant een prachtig kristalleven ziet.

De steen dus als symbool voor zo’n duaal rouwproces. Heen en weer bewegend tussen de twee helften van verlies en herstel weef je ze al rouwend aaneen, en vang je misschien tot je verrassing iets wat op zo’n moment ‘zin’ genoemd kan worden. Precies zoals Vasalis dat zo mooi heeft verwoord in de dichtregels die ik elders op mijn site heb staan en hier herhaal:

Maar wel weven we van binnen
en onophoudelijk
van de duurste en taaiste materie,
heel precieze en doorzichtige webben
(…)
waarin wij datgene vangen
dat op zo’n ogenblik
misschien zin genoemd kan worden.

Wil je reageren? Dat kan via contact.